Tuesday, July 13, 2004

Thanh Hóa: Đàn tế Nam Giao nhà Hồ - nguyên vẹn và quý giá nhất Việt Nam

Đàn tế Nam Giao nhà Hồ rộng khoảng 20.000 m2, nằm tại núi Đốn Sơn (người dân quen gọi là núi Đún), xã Vĩnh Thành, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa, cách Thành nhà Hồ 2,5km. Ông Kiên cho biết từ khi được xây dựng (theo Đại Việt sử ký toàn thư là năm 1402) đến khi nhà Hồ bị suy vong, đàn tế Nam Giao không xảy ra một sự xâm hại lớn nào và đến nay, các di tích chôn vùi dưới lòng đất còn lại hầu như nguyên vẹn.

Cối cửa Đông Môn
Cối cửa Đông Môn
Từ kết quả khai quật sơ bộ, các nhà khoa học đã bước đầu định hình được kiến trúc của đàn tế gồm nền thượng, nền trung, nền hạ, phòng Trai Cung (nơi vua ngự, tách xa các cung tần mỹ nữ trước khi ra tế). Ngoài ra còn có dấu tích hai cối cửa bằng đá được đục lõm để lắp chân cánh cửa, theo nhận định ban đầu là cửa Đông Môn lên nền thượng đàn tế, và dấu tích của các bậc tam cấp dẫn lên nền thượng, có thể là lối lên đàn của nhà vua.

Gạch trang trí hoa văn hình rồng.
Các nhà khảo cổ cũng tìm thấy nhiều hiện vật như một số bờ kè bằng đá, các loại ngói, gạch lát nền và phù điêu bằng đất nung được trang trí theo phong cách thời Trần.

Thông thường, đàn tế Nam Giao có hai cấp nền, nền dưới hình vuông, tượng trưng cho đất và con người; nền trên hình tròn, tượng trưng cho trời, là nơi để vua làm lễ tế trời hàng năm. Tuy nhiên, tại đàn tế nhà Hồ, các nhà khoa học chưa tìm thấy nền tròn (thờ trời) ở cấp cao nhất của đàn tế nên chưa thể phân chia chính xác cấp nền của các di tích.

Theo sử sách, Việt Nam còn có hai đàn tế Nam Giao khác, tại Huế và Hà Nội, trong đó đàn tế Nam Giao Huế (triều Nguyễn) ra đời muộn nhất nhưng đã bị phá hủy và được phục chế, và đàn tế Nam Giao tại Hà Nội hiện không còn, chỉ xác định được địa điểm là nhà máy cơ khí Trần Hưng Đạo hiện nay.

TTXVN